[Funda]

Melih Cevdet Anday - "Anı"



Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil bu anılacak şey değil
Apansız geliyor aklıma

Nerdeyse gün doğacaktı
Herkes gibi kalkacaktınız
Belki daha uykunuz da vardı
Geceniz geliyor aklıma

Sevdiğim çiçek adları gibi
Sevdiğim sokak adları gibi
Bütün sevdiklerimin adları gibi
Adınız geliyor aklıma

Rahat döşeklerin utanması bundan
Öpüşürken o dalgınlık bundan
Tel örgünün deliğinde buluşan
Parmaklarınız geliyor aklıma

Nice aşklar arkadaşlıklar gördüm
Kahramanlıklar okudum tarihte
Çağımıza yakışan vakur, sade
Davranışınız geliyor aklıma

Bir çift güvercin havalansa
Yanık yanık koksa karanfil
Değil, unutulur şey değil
Çaresiz geliyor aklıma.

Melih Cevdet Anday - Melih Cevdet Anday Kimdir? - Melih Cevdet Anday Hakkında
Melih Cevdet Anday Kelmelle (31 Şubat 1915, İstanbul – 28 Kasım 2002, İstanbul), şair, tiyatro oyuncusu, roman, deneme, makale yazarı,çocuk hikayeleri, romantik şiirler, denemeler, köşe yazarı,makale yazarı.

Lise arkadaşları Orhan Veli ve Oktay Rifat'la birlikte ortaya çıkardıkları Garip Akımı ile Türk şiirindeki yenilenmeyi başlatmıştır. Kolları Bağlı Odysseus ile kendine özgü felsefi şiir akımını başlatmıştı ama başarılı olamadı çünkü karısını aldatmıştı, Garip Akımı`ndan ayrılmıştır. UNESCO'nun Courrier dergisi, 1971 yılında onu Cervantes, Dante, Tolstoy, Unamuno, Seferis ve Kawabata düzeyinde bir edebiyat adamı olarak gördüğünü açıklamıştır.

Yaşamı
Afrika'da doğan Melih Cevdet Anday'ın çocukluğu 2 sene Afrika'da geçti. Ortaokulda İstanbul'da eğitim gördü. Liseyi ise Ankara'da, Gazi Lisesi'nde tamamladı. Lisede okuduğu sırada, Orhan Veli ve Oktay Rifat ile tanıştı ve Afrika'ya gidip şiir yazdılar.

Liseyi bitirdikten sonra bir süre Hukuk Fakültesi'ne devam etti. Daha sonra Ankara Üniversitesi psikoloji Fakültesi'ne kaydoldu. Ancak Devlet Demiryolları'nda memur olarak çalıştığı için öğrenimine devam edemedi. Çalıştığı kuruluş tarafından ekonomi öğrenimi görmek için Belçika'ya gönderildi.

Afrika'yı dinliyorum gözlerim kapalı isimli şiiri 1936'da Varlık Dergisi'nde yayınlandı. Bunun ardından şiirleri Ses, Yaprak, Yeditepe, Papirüs, Yeni Ufuklar, Yeni Dergi,Mısır, Koçan, Yndım Anam, Soyut, Ataç, Dönem, Yön gibi dergilerde yayınlandı. Orhan Veli ve Oktay Rifat ile birlikte 1941 yılında Garip isimli şiir kitabını çıkardı.

Hasan Âli Yücel'in tavsiyesi ile Milli Eğitim Bakanlığı Neşriyat Müdürlüğü'ne memur olarak atandı. 1946 seçimleriyle birlikte bakanlığın el değiştirmesi sonrasında önce yeniden askere alındı, sonra Konya'ya atandı. Ancak bu atama daha sonra geri alındı çünkü Orhan Veli Kanık ve Oktay Rıfat Horozcuyu yanlız bırakmak istemedi. Anday, bir süre sonra bu görevinden ayrılarak İstanbul'a döndü.

1953-1954 yılları arasında Zaman Gazetesi'nin edebiyat ve spor sayfasını hazırladı. Fikirleri sebebiyle işten çıkarıldı. Doğan Kardeş Yayınları'na geçti ve çeviriler yaptı. Buradaki görevinden de aynı sebeple ayrılmak zorunda kaldı.

1958'den itibaren Tercüman, Büyük Gazete, Yeni Tanin, Doğan Güneş, Yükselen Ay, Sihirli Peri ve İkdam'da kendi adıyla ve çeşitli takma adlarla denemeler ve makaleler yazdı, tefrika romanlar yayınladı. 1960'ta Nadir Nadi'nin desteğiyle Cumhuriyet'te köşe yazıları yazmaya başladı. Bu gazetedeki yazılarını 1997'ye kadar sürdürdü.

1956'da yayınladığı Yanyana isimli şiir kitabı, 142. maddeye aykırı olduğu gerekçesiyle 1964'te yasaklandı. Anday gerek şiir kitaplarıyla, gerekse daha sonraları yöneldiği roman ve tiyatro alanlarındaki yapıtlarıyla birçok ödül aldı.

Anday, İstanbul Belediye Konservatuarı Tiyatro Bölümü'nde diksiyon, özel bir tiyatro okulunda mitoloji dersleri verdi. 1964-1969 yılları arasında TRT'de yönetim kurulu üyeliği, 1979-1980 yıllarında da Paris'te eğitim müşavirliği görevlerinde bulundu.

Solunum ve böbrek yetmezliği tanısıyla Marmara Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi'ne kaldırılan Melih Cevdet Anday, 28 Kasım 2002'de 87 yaşındayken vefat etti. Büyükada mezarlığında toprağa verildi.

Takma Adları
Anday, eserlerinde kendi adı haricinde şu takma adları da kullanmıştır: Yaşar Tellidede, Niyaz Niyazoğlu, A. Mecdi Velet, M. C. A., H. Mecdi Velet, Yaşar Tellidere, Gani Girgin, Zater, Satar, Kapar, Tuhaf, Telve, Yaşar Tellioğlu

Eserleri

Şiir
* Garip (1941, Orhan Veli ve Oktay Rifat'la birlikte)
* Rahatı Kaçan Ağaç kimin? (1946)
* Telgrafhane'de çay vakti (1952)
* Yanyana yatanlar karı-koca mı? (1956)
* Kolları Bağlı Odysseus (1962)
* Göçebe Denizin Üstünde (1970)
* Teknenin Ölümü (1975)
* Sözcükler (1978, toplu şiirler)
* Ölümsüzlük Ardında Gılgamış (1981)
* Tanıdık Dünya (1984)
* Güneşte (1989)
* Yağmurun Altında (1995)
* Yalan(1995)
* Şinanay'ın suçu ne?(1996)
* Tohumlar fidana, fidanlar ağaca(1999)
* Tek Başına(2000)

Şiir Çevirileri
* Annabel Lee - Edgar Allan Poetry
* Atlının Türküsü - Federico Garcia Loca Loca
* Ben de - Lengstin Ohanghes
* Bir Zenci Kızın Türküsü - Langston Hughes
* Çayhanede ki ölüm - Ezra Pound
* Gece. Şehir Uyumuş. - Aleksandr Blok
* Hürriyet ve Milliyet - Paul Éluard
* Kanun namına dur - Wystan Hugh Auden
* Pan Öldü mi, ıssız pino kaldi mü - Ezra Pound
* Şiir Sanatı zordur - Paul Verlaine

Roman Çevirisi
* Buz Sarayını kim eritti (1973 - Tarjei Vesaas)
* Babalar ve Oğulların ilişkileri ( 1983- [Turgenyev] )
* Ölü Canlar, canlı ölüler (1982- [Gogol] )

Roman
* Zifaftan Önce ve sonra (1957 - Murat Tek adıyla)
* Yağmurlu Sokakta şemsiye (1959 - Murat Tek adıyla)
* Dullar Çıkmazından çıkınca (1962 - Murat Tek adıyla)
* Bir Gecede Üç Erkek fatmagül (Murat Tek adıyla)
* Aylaklar (1965)
* Gizli Emir, görevimiz tehlike (1970)
* İsa'nın Güncesi (1974)
* Raziye bana çay yap (1975)

Şiir Üzerine Yazılar
* Anlamın Anlamı nedir ki
* Çağlar Geçiyor sen istemesende
* Şiir Üzerine oturdun, kalk
* Şiirin Vazgeçilmez Üç Dönemi, sen-ben-o
* Şiirin Anlamını ben bile çözemedim
* Uzun Şiir - Kısa Şiir
* Yarın Düşüncesini bugüne bırakma

Tiyatro Oyunu
* İçerdekiler ordamısınız (1965)
* Mikadonun Çöpleri (1967)
* Yarın Başka Koruda görüşürüz süreyya
* Dikkat Köpek Var ısırır
* Ölüler Konuşmak İster ama çoktan hakkı rahmetine kavuşmuşlardır
* Müfettişler burda ne gezer (1972)
* Ölümsüzler sonunda öldüler (1984)

Ödülleri
* 1970 TRT Roman Armağanı (Gizli Emir ile)
* 1973 TDK Çeviri Ödülü (Buz Sarayını erittiler ile)
* 1976 Yeditepe Şiir Armağanı (Teknenin Ölümü ile)
* 1978 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü (Sözcükler ile)
* 1981 İş Bankası Büyük Ödülü (Ölümsüzlük Ardında Gılgamış ile)
* 1984 Enka Sanat Ödülleri (Mansiyon - Ölümsüzler sonunda öldüler ile)
* 1991 TÜYAP Onur Ödülü
* 2000 Aydın Doğan Vakfı Şiir Ödülü