[AYIŞIĞI]

Tahtalı Hamam (Merkez)

Malatya il merkezinde, Mimar Sinan Caddesi, Tahtalı Sokakta, Tahtalı Caminin kuzeyinde bulunan bu hamam XIXyüzyılın ilk yarısında yapılmıştır

Hamam dikdörtgen planlı olup güney-kuzey doğrultusunda yapılmış, 3420x1290 m ölçüsündedir Güney cephesi 1400 m uzunluğundadır Hamamın etrafı düzgün yontma taştan örülmüştür Giriş kapısının etrafı ile hamamın kenarları Köşe ve kemerleri kesme taştan örülmüştür Üst örtüde kırma ve moloz taş kullanılmıştır

Soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden meydana gelen hamamın soyunmalığına güney cephesinde sivri kemerin altında, düz söveli bir kapıdan girilmektedir Soyunmalık, kare planlı olup üzeri tromplu bir kubbe ile örtülmüştür Buradan yuvarlak kemerli bir kapı ile ılıklığa geçilmektedir Sıcaklık ile ılıklık arasında yuvarlak kemerli bir kapı bulunmaktadır Her iki bölüm arasında helâlar sıralanmıştır Sıcaklık haçvari planlı ve dört eyvanlı, köşe hücrelidir Eyvanlar sivri tonozla, halvetler ile orta mekânın üzeri kubbe ile örtülüdür Sıcaklığın ortasında sekizgen biçimli bir göbek taşı vardır Eyvanların içerisinde üçer, halvetlerde de dörder kurna sıralanmıştır Kuzey eyvandaki basamakla üzerine çıkılan pencere külhana açılmaktadır


Belediye Hamamı (Merkez)

Malatya il merkezinde Yeni Caminin kuzeybatısında bulunan Belediye Hamamı, 1901 tarihli mahkeme kayıtlarına göre 1873 tarihinde yapılmıştır

Hamam doğu-batı yönünde dikdörtgen planlı olup 3580x1450 m ölçüsündedir Kesme ve moloz taş ile yapılmış, yer yer de tuğlalardan yararlanılmıştır Soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinde oluşan hamamın soyunmalığı yıkılmış ve 1950 yıllarında yeniden ve iki katlı olarak yeniden yapılmıştır Bu nedenle giriş doğu cephesinin güney ucunda açılmıştır Yakın tarihlerde de bu giriş kuzey cephesine alınmıştır Soyunmalığın ortasında yuvarlak planlı taştan bir şadırvan yerleştirilmiştir Bunun üzerinde de bir aydınlık feneri bulunmaktadır Soyunmalığın batısında üzeri tonozlu ılıklık, helâlar ve onun arkasında da haçvari planlı, eyvanlı ve köşe hücreli sıcaklık bulunmaktadır Sıcaklığın eyvanları sivri tonozlu, köşe halvetleri ile orta bölüm pandantifli bir kubbe ile örtülmüştür Ortasına da kare biçimli bir göbek taşı yerleştirilmiştir


Osman Paşa Hamamı (Arapgir)

Malatya Arapgir ilçesinde, Osman Paşa Mahallesinde bulunan bu hamamın yapım tarihi bilinmemektedir Kitabesi bulunmadığından yapım tarihi bilinmemektedir
Günümüze harap bir durumda gelen hamamın XVIII Yüzyıl sonu veya XIX yüzyılın başlarına yapıldığı sanılmaktadır

Hamam moloz taştan, tuğladan yapılmış olup soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden meydana gelmiştir Soğukluk ve sıcaklığı tamamen yıkılmıştır Kalıntılarına dayanılarak soğukluğun beşik tonoz örtülü, sıcaklığın da kubbeli olduğu anlaşılmaktadır Ayrıca sıcaklığın haçvari plan düzeninde olduğu ve köşelerine de halvet hücreleri yerleştirildiği anlaşılmaktadır


Çarşı Hamamı (Arapgir)

Malatya Arapgir ilçesinde İsaoğlu Mahallesi’nde bulunan Mirliva Ahmet Paşa Camisinin yanında bulunan hamam 1806 yılında yapılmıştır

Hamam moloz taştan, dikdörtgen planda yapılmıştır Soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinde meydana gelmiştir Hamamın soğukluk ve sıcaklık bölümlerini üzeri tromplu kubbelerle örtülmüştür Sıcaklığın çevresinde halvet hücreleri yerleştirilmiştir Külhan kısmı da bunların arkasına yerleştirilmiştir


Hasan Paşa (Çarşı) Hamamı (Darende)

Malatya Darende ilçesinde, Hacı Hüseyin Paşa Bedesteni yakınında olan Hasan Paşa Hamamı’nın kitabesi bulunmamaktadır Ancak, kaynaklarda Hasan Paşa’nın 1837’de şehre su getirdiği yazılıdır Hamamın da bu dönemde XIXyüzyılın ortalarında yapıldığı sanılmaktadır

Hasan Paşa Hamamı çifte plan düzeninde, erkekler ve kadınlar kısımlarından yapılmıştır Kesme ve moloz taştan yapılan hamamın kubbelerinde tuğla ve moloz taş kullanılmıştır Soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden meydana gelen hamamın erkekler ve kadınlar kısımları birbirine benzemektedir Erkekler bölümünün batı duvarındaki basit bir kapıdan soğukluğa girilmektedir Soğukluğun orta bölümü tonoz, yan bölümleri yan bölümleri küçük kubbelerle örtülüdür Sıcaklık üç kubbeli ve kuzeyi de tonoz örtülüdür Sıcaklığın ortasında göbek taşı köşelerde de halvet hücreleri bulunmaktadır

Kadınlar bölümüne batı yönünden girilmektedir Soğukluk ve ılıklık kubbe ve tonozlarla örtülmüştür Sıcaklık kare planlıdır ve üzeri büyük bir kubbe ile örtülmüştür Ana mekân sivri kemerlerin yardımıyla eyvanlara ayrılmıştır Ayrıca köşelere de kubbeli küçük hücreler yerleştirilmiştir


Köprülü Mehmet Paşa Hamamı (Hekimhan)

Malatya Hekimhan ilçesinde bulunan Köprülü Mehmet Paşa Camisi ile birlikte, cami üzerindeki kitabesinden öğrenildiğine göre 1661 yılında yaptırılmıştır Hamamın kitabesi bulunmamakla beraber cami ile birlikte aynı tarihte yapıldığı sanılmaktadır

Hamam harap bir durumda günümüze gelmiştir Kalıntılarından dikdörtgen planlı olduğu, soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden yapıldığı sanılmaktadır Yapımında moloz taş ve tuğla kullanılmıştır Soyunmalığın girişi sonraki dönemlerde eğimli bir çatı ile örtülmüştür Soyunmalık kare planlı olup üzeri tonoz örtülüdür Soğukluk, ılıklık ve sıcaklık bölümleri peş peşe dizilmiştir Üzeri pandantifli bir kubbe ile örtülmüştür